Toshkentdagi temir yo'l texnikasi muzeyi: ochiq osmon ostidagi parovozlar

Agar poyezdgacha bo'sh bir soatingiz bo'lsa yoki bolalar bilan sayohat qilayotgan bo'lsangiz, Toshkentda kattalarga ham, kichkintoylarga ham yoqadigan joy bor. Temir yo'l texnikasi muzeyi — bosh vokzal yonidagi ochiq maydon bo'lib, unda turli davrlarning parovozlari, teplovozlari va elektrovozlari qator turibdi. Ko'p mashinalarni yaqindan ko'rish mumkin, ba'zilarining kabinasiga hatto qarash mumkin.

Biroz tarix

Temir yo'l Toshkentga XIX asr oxirida kelgan va o'shandan beri u ko'p jihatdan shahar hayotini belgilab kelgan. Toshkent orqali Orenburg va Moskvaga, Farg'ona vodiysiga, Samarqand va Buxoroga poyezdlar qatnagan. Sovet davrida O'zbekiston poytaxti Markaziy Osiyodagi eng yirik temir yo'l tuguniga aylangan.

Muzey 1980-yillarning oxirida mintaqa yo'llarida o'z xizmatini o'tab bo'lgan texnikani saqlab qolish uchun ochilgan. O'shandan beri kolleksiya to'ldirib borilgan va bugun bu Markaziy Osiyodagi shunga o'xshash eng qiziqarli ekspozitsiyalardan biri.

Nimalarni ko'rish mumkin

Ekspozitsiya ochiq maydon va kichik yopiq zalga bo'lingan.

Ochiq osmon ostida:

• Parovozlar — kolleksiyaning eng ta'sirli qismi. Ulkan g'ildiraklar, qora qozonlar, qizil detallar, quvurlar. Bu yerda XX asrning birinchi yarmida magistral va manyovr liniyalarida ishlagan turli seriyadagi mashinalar to'plangan.
• Teplovozlar — 1950–1970-yillarda parovozlar o'rnini egallagan mashinalar. Parovozlar yonida dizayn va muhandislik qanday o'zgargani yaxshi ko'rinadi.
• Elektrovozlar va motovozlar — ilk modellardan zamonaviyroqlarigacha.
• Vagonlar va maxsus texnika — yo'lovchi va xizmat vagonlari, drezinalar, kranlar va qor tozalagichlar.

Har bir mashina yonida odatda seriyasi, ishlab chiqarilgan yili va qisqa ma'lumot yozilgan lavha bor.

Yopiq zalda:

• poyezd modellari va bekat maketlari;
• turli yillardagi temir yo'lchilar formasi;
• asboblar, fonarlar, signal uskunalari, chiptalar va hujjatlar;
• O'zbekistonda temir yo'llar qurilishi fotosuratlari.

Bolalar bilan

Bolalar uchun muzey haqiqiy topilma. Ulkan mashinalarni har tomondan aylanib chiqish mumkin, ba'zi kabinalarga chiqishga ruxsat berishadi — qoidalar texnika holati va xodimlar qaroriga bog'liq. Maydon tekis va xavfsiz, lekin bolalar zinalar va tutqichlarga nazoratsiz chiqmasligiga e'tibor bering: metall eski, yozda esa qattiq qiziydi.

Qancha vaqt ajratish kerak

• Tez ko'zdan kechirish — 40 daqiqa.
• Surat va yopiq zal bilan sokin sayr — bir yarim soat.
• Har bir kabinada o'tirishni xohlaydigan bolalar bilan — ikki soat va undan ko'p.

Amaliy maslahatlar

• Kirish pullik, odatda arzon; foto va video suratga olish alohida to'lanishi mumkin. Narxlar va ish vaqti o'zgarib turadi, tashrifdan oldin aniqlang.
• Muzey haftaning biror kunida yopiq bo'lishi mumkin, shuning uchun jadvalni oldindan tekshiring.
• Yozda ertalab keling: maydonda soya kam, metall esa qiziydi.
• Qulay oyoq kiyim shart — yo'llar orasida shag'al va relslar bor.
• Metall va bo'yoq teksturasi ko'rinadigan yumshoq ertalabki yoki kechki yorug'likda ajoyib kadrlar chiqadi.

Vokzalga safar bilan qanday birlashtirish mumkin

Muzeyning asosiy afzalligi — joylashuvi. U Samarqand, Buxoro va boshqa shaharlarga tezyurar va oddiy poyezdlar jo'naydigan Toshkent markaziy vokzalidan bir necha daqiqalik piyoda masofada joylashgan. Yaqinida metro bekati bor.

Taxminiy reja:

1. Vokzalga poyezddan ikki-uch soat oldin keling.
2. Agar bunday xizmat mavjud bo'lsa, yukni vokzaldagi saqlash xonasida qoldiring.
3. Muzeyda bir yarim soat.
4. Vokzal yonidagi kafeda tushlik.
5. Poyezdga chiqish.

Samarqandga poyezdmi yoki mashinami?

Toshkentdan Samarqandgacha yo'l taxminan 300 km. Tezyurar poyezd ikki soatdan sal ko'proq yuradi, lekin mavsumda, ayniqsa dam olish va bayram kunlariga chiptalar tez tugaydi. Mashinada yo'l to'rt-besh soat oladi.

Agar poyezdda joy bo'lmasa yoki boshqa vaqtda chiqish qulayroq bo'lsa, Yo'ldoshda Toshkent — Samarqand hamyo'l safarlarini ko'ring. Haydovchilar kun bo'yi jo'nashadi, joy ilovada band qilinadi, narx esa odatda alohida taksidan pastroq. Qo'shimcha afzallik — haydovchi bilan chatda kelishsangiz, sizni muzey yaqinidan olib ketishlari mumkin. Batafsil — yo'lovchilar uchun sahifasida.

Temir yo'l texnikasi muzeyi — rejalarni o'zgartirish shart bo'lmagan joylardan biri: agar vokzal orqali ketayotgan bo'lsangiz, u o'z-o'zidan yo'nalishga qo'shiladi. Shahar manzarasining bir qismiga aylangan ulkan parovozlar esa Toshkent qanday qilib Markaziy Osiyo yo'llarining bosh chorrahasiga aylanganini eslatadi.

Muqova surati: Toothswung, CC BY-SA 3.0 de, Wikimedia Commons.